पदाधिकारी

श्री एकराज वि.क

प्रमुख

पढ्नुहोस..

श्री पशुपतिनाथ यादव

उप-प्रमुख

पढ्नुहोस..

हरिप्रसाद ज्ञवाली graphic

हरिप्रसाद ज्ञवाली

जिल्ला समन्वय अधिकारी

पढ्नुहोस..

टोपलाल शर्मा graphic

टोपलाल शर्मा

सूचना अधिकारी

पढ्नुहोस..

संक्षिप्त परिचय

नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रका १६ जिल्ला मध्ये रुपन्देही जिल्ला शान्तिका अग्रदुत गौतम बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनीमा अवस्थित जिल्ला हो । ८३o १२"१६" देखि ८३o ३८" १६" पूर्वी देशान्तर र २७o २०" ००" देखि २७o४७"२५" उत्तरी अक्षांशमा रहेको यो जिल्ला १३६० वर्ग कि.मी. क्षेत्रफलमा फैलिएको छ । यस जिल्लाको पूर्वमा नवलपरासी, पश्चिममा कपिलवस्तु, उत्तरमा पाल्पा जिल्ला र दक्षिणमा भारतको उत्तर प्रदेश पर्दछ । समुद्र सतहबाट १०० मिटर देखि १२२९ मिटरको उचाईमा रहेको यस जिल्लालाई चुरे क्षेत्र, भावर क्षेत्र र तराई/मधेस गरी ३ भौगोलिक क्षेत्रहरुमा विभाजन गर्न सकिन्छ । राजनैतिकरुपले यस जिल्लालाई ७ संसदीय चुनाव क्षेत्र, १७ इलाका, ४८ गाविस ५ नगरपालिका र १ उप महानगरपालिकामा विभाजन गरिएको छ । २०६८ को जनगणना अनुसार १६३९१६ घरधुरी रहेको यस जिल्लाको जनसंख्या ८८०१९६ रहेको छ जसमध्ये ४३२१९३ पुरुष र ४४८००३ महिला छन । धेरै धार्मिकस्थलहरु, ऐतिहासिक तथा पुरातात्विक महत्वका स्थानहरु, औद्योगिक तथा प्राविधिक क्षेत्रहरु, कृषि, वातावरण तथा जैविक विविधतायुक्त आर्थिक तथा पर्यटकीय महत्वका क्षेत्रहरु रहेको यस जिल्लाको नामाकरणको संवन्धमा भगवान गौतम बुद्धसंग जोडिएको छ । राजा शुद्धोधनको रानी, कोलिया राजकन्या रुपादेवी थिइन । शाक्यहरु र कोलियहरुको आवतजावत गर्दा विश्राम स्थलको रुपमा रहेको वगैचाको नाम यीनै रानीको नामवाट रुपादेवी राखियो । कालान्तरमा उक्त शब्द अपभ्रम्स हुदै रुम्विनी देई, रुमिनी देई हुदै लुम्बिनी र यसैबाट रुपन्देही जिल्लाको नाम रहेको सुन्नमा पाइन्छ । यसरी वनेको लुम्बिनी गाँउ आज पनि दक्षिण पश्चिम रुपन्देहीमा अवस्थित छ ।
थप पढ्नुहोस्
Skip to toolbar